Boyunİstanbul Avrupa Yakası

Boyun kaynaklı gerilim tipi baş ağrısı tedavisi

Baş ağrılarının önemli bir bölümü esasen boyundan kaynaklanır. Üst boyun segmentlerinden gelen sinir uyarıları, beyinde başın yüzeyinden gelen uyarılarla aynı bölgede işlenir; bu yüzden boyun kaynaklı bir sorun baş ağrısı olarak hissedilir.

Diğer adları: Servikojenik baş ağrısı, gerilim baş ağrısı, ense kaynaklı baş ağrısı

Boyun kaynaklı baş ağrısında çalışma pozisyonunun düzenlenmesi

Nedir?

Üst üç boyun omurundan çıkan sinirler, beyin sapında trigeminal sinirle aynı çekirdekte buluşur. Bu anatomik yakınlık, boyundan gelen ağrı sinyallerinin baş bölgesine ait gibi algılanmasına yol açar. Sonuç olarak boyun eklemlerinden veya kaslarından kaynaklanan bir sorun, alında, şakakta veya göz çevresinde baş ağrısı olarak hissedilir.

Bu tip baş ağrısını migrenden ayıran belirgin özellikler vardır. Genellikle tek taraflıdır ve taraf değiştirmez; enseden başlar ve öne doğru yayılır; boyun hareketleriyle ve belirli pozisyonlarda kalmakla değişir. Migrende sık görülen bulantı, ışık ve ses hassasiyeti burada ya yoktur ya çok hafiftir.

En değerli tanı bulgusu, muayenede üst boyun segmentlerine veya suboksipital kaslara baskı uygulandığında hastanın tarif ettiği baş ağrısının birebir yeniden ortaya çıkmasıdır. Bu yeniden üretim sağlanabiliyorsa, boyuna yönelik tedavinin baş ağrısını da geçirme olasılığı yüksektir.

Belirtiler

Enseden başlayıp şakağa, alına veya göz çevresine yayılan ağrı
Genellikle tek taraflı ve taraf değiştirmeyen ağrı
Boynu belirli yöne çevirmekle veya uzun süre ekran karşısında kalmakla tetiklenme
Boyun hareketlerinde kısıtlılık, özellikle dönme
Ense kaslarında belirgin gerginlik ve hassasiyet
Bant gibi sıkıştıran, zonklamayan ağrı karakteri
Bulantı, ışık ve ses hassasiyetinin olmaması veya çok hafif olması

Nedenler ve risk faktörleri

Üst servikal segmentlerde hareket kısıtlılığı
Suboksipital kaslarda kronik gerginlik ve tetik noktalar
Uzun süreli öne eğik baş pozisyonu
Derin boyun fleksör kaslarında dayanıklılık kaybı
Whiplash öyküsü veya geçmiş boyun travması
Stres, uyku düzensizliği ve diş sıkma

Değerlendirme süreci

Değerlendirmede önce baş ağrısının tipi ayırt edilir: migren, gerilim tipi ve boyun kaynaklı baş ağrısının ayrımı tedaviyi tamamen değiştirir. Ağrının nereden başlayıp nereye yayıldığı, ne kadar sürdüğü ve neyle tetiklendiği ayrıntılı olarak alınır.

Üst servikal segmentlerin hareketliliği tek tek elle test edilir ve suboksipital kaslar palpe edilir. Aranan bulgu, baskı sırasında hastanın kendi baş ağrısının yeniden ortaya çıkmasıdır. Derin boyun fleksör dayanıklılığı ölçülür; bu ölçüm programın seyrini takip etmenin en güvenilir yoludur. Nörolojik muayene ile ikincil baş ağrısı sebepleri dışlanır.

Tedavi süreci

0–2 hafta
Üst boyunu açma
Üst servikal segmentlere nazik mobilizasyon ve suboksipital gevşetme uygulanır. Bu bölgedeki kısıtlılık açıldığında baş ağrısı sıklığı çoğunlukla ilk seanslardan itibaren azalmaya başlar.
2–6 hafta
Derin kas desteği
Derin boyun fleksörlerinin dayanıklılığı artırılır. Bu kaslar başı taşıdıkça suboksipital bölgenin sürekli çalışma zorunluluğu azalır ve tetik noktalar yeniden oluşmaz.
6–10 hafta
Tetikleyicileri değiştirme
Ekran yüksekliği, kol desteği, okuma pozisyonu ve mola ritmi düzenlenir. Skapular kuvvetlendirme eklenir. Baş ağrısı günlüğü tutularak tetikleyiciler nesnel olarak belirlenir.
Sürdürme
Sıklığı düşük tutma
Kısa günlük boyun rutini sürdürülür. Uyku düzeni ve stres yönetimi de sıklığı belirleyen faktörler arasındadır ve program bunları da kapsar.

Ne kadar sürer?

Baş ağrısı sıklığında belirgin azalma çoğunlukla 3–5 hafta içinde başlar; program 8–12 seans sürer. Hedef genellikle ağrının tamamen yok olması değil, sıklığının ve şiddetinin belirgin düşmesidir. Muayenede baş ağrısı yeniden üretilebiliyorsa yanıt alma olasılığı yüksektir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Aşağıdaki bulgular fizyoterapi kapsamı dışındadır ve hekim değerlendirmesi gerektirir.

Hayatının en şiddetli, aniden başlayan baş ağrısı — acil başvuru gerektirir
Ateş ve boyun sertliğinin baş ağrısına eşlik etmesi
Baş ağrısıyla birlikte görme kaybı, çift görme veya konuşma güçlüğü
Kol veya bacakta güçsüzlük, yüzde uyuşma
50 yaş üstünde yeni başlayan, giderek şiddetlenen baş ağrısı
Öksürme, ıkınma veya pozisyon değişikliğiyle belirgin artan baş ağrısı

Sık sorulan sorular

Migren mi yoksa boyun kaynaklı mı?

Boyun kaynaklı baş ağrısı genellikle tek taraflıdır, taraf değiştirmez, enseden başlar ve boyun hareketleriyle değişir. Migrende zonklama, bulantı ve ışık hassasiyeti belirgindir. İkisi bir arada da bulunabilir; muayenede baş ağrısının yeniden üretilebilmesi boyun bileşenini gösterir.

Ağrı kesici kullanmayı bırakmalı mıyım?

İlaç kararı hekiminize aittir. Ancak sık kullanılan ağrı kesiciler kendileri baş ağrısına yol açabilir (ilaç aşırı kullanım baş ağrısı). Fizyoterapi ilerledikçe ihtiyacın azalması beklenir ve bu, tedavinin işe yaradığının iyi bir göstergesidir.

Kaç seansta sonuç alırım?

Genellikle 3–4 seans sonunda sıklıkta bir azalma fark edilir. Belirgin ve kalıcı değişim için derin boyun kası dayanıklılığının gelişmesi gerekir; bu 6–8 hafta alır.

Yastığım baş ağrıma sebep olabilir mi?

Olabilir. Çok yüksek veya çok alçak yastık, üst boyun segmentlerini gece boyunca zorlar ve sabah baş ağrısı yaratır. Sabahları belirgin olan baş ağrılarında yastık düzeni ilk kontrol edilen unsurlardan biridir.

Uygulanan yöntemler

İlgili durumlar

Bu konudaki yazılar

Konunun ayrıntılarını ele alan yazılar; belirtiler, tedavi süreci, egzersiz ve günlük yaşam başlıklarında.

Tüm yazıları gör

Bu sayfadaki içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurun.

Değerlendirme randevusu

Değerlendirme için sevk gerekmemektedir. Boyun kaynaklı gerilim tipi baş ağrısı tedavisi konusunda WhatsApp üzerinden başvurabilirsiniz; uygun gün ve saat seçenekleriyle birlikte dönüş sağlanır.

WhatsApp'tan yaz +90 500 000 00 00Telefonla ara