Boyunİstanbul Avrupa Yakası

Servikal spondiloz tedavisi

Servikal spondiloz, boyun omurlarında ve eklemlerinde yaşla birlikte gelişen yıpranmadır. Elli yaş üstündeki insanların çoğunda görüntülemede saptanır; ancak bu kişilerin önemli bir bölümünde hiç şikâyet yoktur.

Diğer adları: Boyun kireçlenmesi, servikal osteoartrit, boyun artrozu

Servikal spondilozda boyun hareket açıklığını artıran mobilizasyon

Nedir?

Yıllar içinde diskler su kaybeder ve incelir; omurlar birbirine yaklaşır. Buna yanıt olarak vücut, yükü daha geniş bir alana yaymak için eklem kenarlarında yeni kemik dokusu oluşturur. Halk arasında 'kireçlenme' denen bu kemik çıkıntılar esasen bir onarım tepkisidir. Faset eklemlerde de benzer bir yıpranma gelişir.

Bu değişikliklerin varlığı ile ağrının varlığı arasında zayıf bir ilişki vardır. Aynı derecede spondiloz görülen iki kişiden biri günlük hayatını hiç kısıtlanmadan sürdürürken diğeri belirgin ağrı yaşayabilir. Farkı yaratan, boyun çevresindeki kas dayanıklılığı, hareket açıklığının korunmuş olması ve genel aktivite düzeyidir.

Fizyoterapi kemik çıkıntıları ortadan kaldırmayı hedeflemez; bu mümkün değildir. Hedef, mevcut hareket açıklığını korumak ve mümkün olduğunca artırmak, kas dayanıklılığını kurarak eklemlere binen yükü azaltmak ve ağrıyı günlük hayatı kısıtlamayacak seviyeye indirmektir. Bu hedefler yaşa bakılmaksızın ulaşılabilir.

Belirtiler

Boyunda sabah tutukluğu ve hareketle açılma
Boynu çevirirken hissedilen kısıtlılık, çıtırtı ve sürtünme sesi
Omuz üstüne ve kürek kemiğine yayılan künt ağrı
Uzun süre aynı pozisyonda kalmakla artan şikâyet
Hava değişimlerinde ve soğukta belirginleşen ağrı
Baş ağrısı — genellikle enseden başlayan
İleri olgularda kola yayılan uyuşma veya güçsüzlük

Nedenler ve risk faktörleri

Yaşa bağlı disk su kaybı ve eklem kıkırdağı yıpranması
Genetik yatkınlık
Uzun süreli öne eğik baş pozisyonu ve statik çalışma
Geçmişteki boyun travmaları ve whiplash öyküsü
Ağır fiziksel iş ve baş üstü tekrarlayan çalışma
Sigara kullanımı ve hareketsiz yaşam

Değerlendirme süreci

Değerlendirmede boyun hareket açıklığı altı yönde ayrı ayrı ölçülür ve hangi yönlerin kısıtlandığı kaydedilir. Bu ölçümler takip boyunca tekrarlanır ve iyileşmenin nesnel göstergesi olur. Segment segment yapılan elle muayene ile hangi seviyelerin sertleştiği belirlenir.

Nörolojik muayene ile sinir kökü veya omurilik etkilenmesi olup olmadığı kontrol edilir; bu ayrım tedavi planını doğrudan değiştirir. Görüntüleme raporundaki 'osteofit', 'dejeneratif değişiklik' gibi ifadelerin ne anlama geldiği ve bunların yaşla ne kadar olağan olduğu açıkça anlatılır — bu açıklama çoğu hastada gereksiz kaygıyı belirgin şekilde azaltır.

Tedavi süreci

0–3 hafta
Ağrıyı ve sertliği azaltma
Nazik eklem mobilizasyonu ve yumuşak doku teknikleriyle sertleşmiş segmentler açılır. Sıcak uygulama ve düzenli hareket önerilir. Hedef, sabah tutukluğunun süresini kısaltmaktır.
3–8 hafta
Hareket açıklığını artırma
Kısıtlanan yönlerde kademeli hareket çalışması yapılır. Torakal omurga hareketliliği de artırılır; sırt sertleştiğinde boyun daha fazla dönmek zorunda kalır ve yıpranma hızlanır.
8–14 hafta
Kas desteğini kurma
Derin boyun fleksörleri ve skapular kaslar kuvvetlendirilir. Bu destek, yıpranmış eklemlere binen yükü azaltarak ağrının uzun vadede kontrol altında kalmasını sağlar.
Sürdürme
Düzenli hareket
Spondiloz ilerleyen bir süreçtir; hareketsizlik onu hızlandırır. Günlük kısa hareket rutini ve haftada birkaç kez yapılan kuvvet çalışması, ilerlemenin yarattığı kısıtlılığı en aza indirir.

Ne kadar sürer?

Ağrı ve tutuklukta belirgin azalma çoğunlukla 4–6 hafta içinde görülür; program 10–14 seans sürer. Hedef eklem yıpranmasını geri döndürmek değil — bu mümkün değildir — ağrının günlük hayatı kısıtlamayacak seviyeye inmesi ve hareket açıklığının korunmasıdır. Düzenli egzersizi sürdüren hastaların büyük bölümü uzun vadede iyi durumda kalır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Aşağıdaki bulgular fizyoterapi kapsamı dışındadır ve hekim değerlendirmesi gerektirir.

El becerilerinde bozulma, düğme ilikleyememe, yazı yazmada zorlanma
Yürüyüşte dengesizlik ve düşme eğilimi
Her iki kolda veya bacaklarda gelişen uyuşma ve güçsüzlük
İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik
Ateş, kilo kaybı veya kanser öyküsü eşliğinde boyun ağrısı
Ani başlayan şiddetli baş ağrısı, çift görme veya baş dönmesi

Sık sorulan sorular

Kireçlenme eriyip gidebilir mi?

Hayır. Oluşan kemik çıkıntılar kalıcıdır ve hiçbir egzersiz, ilaç veya cihaz onları eritmez. Ancak ağrının kaynağı çoğunlukla çıkıntının kendisi değil, çevresindeki kas gerginliği ve hareket kısıtlılığıdır; bunların ikisi de tedavi edilebilir.

Boyun egzersizi yapmam sakıncalı mı?

Tam tersine gereklidir. Hareketsiz kalan boyun daha hızlı sertleşir ve ağrı artar. Sakıncalı olan tek şey kontrolsüz, hızlı ve zorlayıcı hareketlerdir. Program kontrollü ve kademeli olarak kurgulanır.

Boynum çıtırdıyor, zarar veriyor muyum?

Ağrısız çıtırtı genellikle zararsızdır ve eklem içindeki basınç değişiminden kaynaklanır. Çıtırtıya keskin ağrı, kilitlenme veya güç kaybı eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.

Yaşım ilerledi, geç kalmış olur muyum?

Hayır. Kas dayanıklılığı ve hareket açıklığı her yaşta geliştirilebilir. Yaşlı hastalarda program daha kademeli ilerler ancak kazanımlar aynı ölçüde gerçektir ve düşme riskini azaltma gibi ek faydalar sağlar.

Uygulanan yöntemler

İlgili durumlar

Bu konudaki yazılar

Konunun ayrıntılarını ele alan yazılar; belirtiler, tedavi süreci, egzersiz ve günlük yaşam başlıklarında.

Tüm yazıları gör

Bu sayfadaki içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurun.

Değerlendirme randevusu

Değerlendirme için sevk gerekmemektedir. Servikal spondiloz tedavisi konusunda WhatsApp üzerinden başvurabilirsiniz; uygun gün ve saat seçenekleriyle birlikte dönüş sağlanır.

WhatsApp'tan yaz +90 500 000 00 00Telefonla ara